Wat een galwegvernauwing is

De galweg is een dunne buis met een diameter van een paar millimeter. Een vernauwing (medisch: stenose of strictuur) is een plek waar die buis nauwer is geworden, soms tot bijna helemaal dicht. De gevolgen zijn vergelijkbaar met een geknepen tuinslang: de afvoer stokt, de druk neemt toe, en achterliggende klachten ontstaan.

Een vernauwing kan acuut ontstaan, maar vaker ontwikkelt het zich geleidelijk over weken of maanden. Mensen merken het soms pas als geelzucht of jeuk optreedt.

De zes meest voorkomende oorzaken

Goedaardige vernauwing na operatie

Na een galblaasoperatie of leveroperatie kan littekenweefsel een nauwer stuk veroorzaken. Komt soms maanden tot jaren later naar voren.

Primaire scleroserende cholangitis (PSC)

Een chronische ontstekingsziekte van de galwegen die meerdere vernauwingen kan geven. Vaak gerelateerd aan IBD.

Galwegcarcinoom

Tumor in de galweg zelf. Geeft een progressieve vernauwing, meestal met geelzucht. Vraagt uitgebreide diagnostiek.

Pancreaskoptumor

Een tumor in de kop van de alvleesklier kan de galweg van buitenaf dichtdrukken. Veroorzaakt vaak geelzucht zonder pijn.

Chronische pancreatitis

Langdurige ontsteking van de alvleesklier kan een vernauwing geven door fibrose en zwelling rondom de galweg.

IgG4-cholangiopathie

Een auto-immuunziekte die galwegen kan vernauwen. Reageert vaak goed op behandeling met prednison.

Diagnose en behandeling stap voor stap

01

Beeldvorming vooraf

MRCP of CT-scan om de vernauwing te lokaliseren en eerste indruk van oorzaak te krijgen. Bloedonderzoek voor leverwaarden en tumormarkers.

02

EUS bij twijfel

Endoscopische echo (EUS) maakt beelden vanuit de darmwand. Beter dan ERCP voor diagnose, vooral bij verdenking op tumor.

03

ERCP voor behandeling

De arts brengt de endoscoop tot de papil, gaat door naar de galweg en zoekt de vernauwing. Met röntgen wordt de uitbreiding bepaald.

04

Weefselmonsters nemen

Bij vernauwing van onbekende oorzaak neemt de arts cytologie of borsteltjes om weefsel te krijgen voor pathologisch onderzoek.

05

Oprekken (dilatatie)

Bij goedaardige vernauwing wordt vaak een ballonnetje door het nauwer geworden stuk gebracht en voorzichtig opgepompt.

06

Stent plaatsen

Een buisje dat het opgerekte stuk openhoudt. Bij goedaardige oorzaken vaak meerdere plastic stents naast elkaar; bij tumor één metalen stent.

Goedaardig of kwaadaardig: hoe wordt dat bepaald

Het onderscheid tussen een goedaardige en een kwaadaardige vernauwing is cruciaal voor het behandelplan. Daarom is uitgebreide diagnostiek belangrijk:

  • Beeldkenmerken: Goedaardige vernauwingen zijn vaak korter en glad. Tumoren langer en onregelmatig.
  • Cytologie: Borsteltjes door de vernauwing geven cellen voor microscopisch onderzoek.
  • Biopt: Soms kan een klein stukje weefsel worden afgeknipt voor pathologie.
  • Tumormarkers: CA 19-9 in bloed kan verhoogd zijn bij galwegcarcinoom, maar is niet specifiek.
  • EUS-FNA: Echo-endoscopie met dunne naald voor specifieke verdenking.

Niet altijd is de eerste cytologie afdoende. Soms volgen meerdere ERCP's met opnieuw weefselmonsters voordat een diagnose vaststaat.

Behandeling per oorzaak

  • Postoperatieve vernauwing: Oprekken met ballonnetje, dan plastic stent. Vaak meerdere ERCP's met geleidelijk grotere stents over 6 tot 12 maanden.
  • PSC: Behandeling per dominante vernauwing. Meer routine dan eenmalig: regelmatige controle door MDL.
  • Tumor: Stent-plaatsing voor afvoerherstel, vaak metalen stent. Diagnose en oncologisch behandelplan in MDO.
  • Pancreatitis-vernauwing: Behandeling van onderliggende pancreatitis, eventueel tijdelijke stent.
  • IgG4: Hoge dosis prednison werkt vaak verrassend goed. Vernauwing trekt soms helemaal weg.

Veelgestelde vragen

Hoe weet de arts of de vernauwing kwaadaardig is?
Met combinatie van beeldvorming (MRI, CT, EUS) en weefselmonsters tijdens ERCP. Soms is de eerste cytologie niet duidelijk en moet een tweede ERCP volgen. Tumormarkers in bloed (CA 19-9) helpen, maar zijn niet doorslaggevend. Een definitieve diagnose vraagt vaak meerdere onderzoeken.
Hoe lang blijft een stent zitten bij goedaardige vernauwing?
Bij goedaardige vernauwing wordt vaak een schema van meerdere ERCP's gemaakt: elke 3 tot 4 maanden de plastic stents vervangen door grotere of meer stents, om de galweg geleidelijk op te rekken. Het hele traject duurt soms 6 tot 12 maanden.
Krijg ik altijd een stent bij vernauwing?
Niet altijd. Bij een milde vernauwing zonder klachten en goede gal-afvloed kan oprekken zonder stent voldoende zijn. Bij ernstige vernauwing of klachten komt vrijwel altijd een stent.
Wat als de vernauwing terugkomt?
Bij goedaardige vernauwingen komt het vaak terug. Daarom is herhaling van ERCP gangbaar: de stent vervangen, opnieuw oprekken. Bij hardnekkige terugkeer overweegt het MDO een operatie.
Verschilt PSC-vernauwing van andere oorzaken?
Ja. PSC geeft vaak meerdere vernauwingen verspreid door de galwegen, in een typisch parelsnoer-patroon. Behandeling per vernauwing is vergelijkbaar (oprekken + stent), maar het hele traject is meer chronisch en vraagt regelmatige follow-up door MDL en levertransplantatie-team.
Kan een vernauwing pancreatitis veroorzaken?
Ja, indirect. Een vernauwing op de papil of nabij de pancreasgang kan de afvoer van pancreassap belemmeren en zo ontsteking geven. Behandeling van de vernauwing helpt vaak ook tegen de pancreatitis.

Verder lezen

ERCP met stent

Wanneer een buisje de galweg openhoudt.

Plastic of metalen stent

Welke soort wanneer.

ERCP bij geelzucht

Vaak een symptoom van galwegvernauwing.
✓
Medisch gecontroleerd

Inhoud opgesteld met input van een MDL-arts

Deze pagina is inhoudelijk gecontroleerd. De informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies.