Drie opties: roesje, diepe sedatie, narcose

Wat in het Nederlands "roesje" heet, is medisch gezien lichte tot matige sedatie. Daarboven staan diepe sedatie en volledige narcose. Voor ERCP wordt in Nederland meestal diepe sedatie met propofol gebruikt.

Bewuste sedatie ("roesje")

Lichte sedatie met midazolam (rustgevend) en vaak fentanyl (pijnstillend). U bent slaperig maar reageert nog op aanspreken. Vooral bij korte, ongecompliceerde ingrepen.

Wanneer: Bij een korte diagnostische ERCP zonder behandeling.

Diepe sedatie

Met propofol via een infuus. U slaapt en merkt niets van de ingreep. Een verpleegkundige bewaakt u continu. Standaard in veel Nederlandse ziekenhuizen voor ERCP.

Wanneer: Bij therapeutische ERCP, langere ingrepen, of als bewuste sedatie onvoldoende is.

Volledige narcose

Een anesthesist begeleidt u. Beademing via een buisje. U merkt helemaal niets, maar herstel duurt iets langer. Wordt zelden gebruikt bij ERCP.

Wanneer: Bij hele lange of complexe ingrepen, of bij patiënten met aanzienlijke risico's waarbij gecontroleerde beademing nodig is.

Hoe het voor u voelt

01

Infuus inbrengen

Een verpleegkundige plaatst een infuus in uw arm of hand. Een klein prikje dat een paar seconden voelt.

02

Sensoren voor monitoring

Sensoren voor hartslag, bloeddruk en zuurstof. U ligt op uw zij of buik, in een comfortabele houding.

03

Sedatie via het infuus

De verpleegkundige spuit de medicatie in. Bij propofol valt u binnen 30 seconden in slaap. Bij midazolam wordt u rustig en slaperig.

04

Tijdens de ingreep

U bewaakt u continu. Bij propofol slaapt u door, soms ontvangen extra doseringen om diep slapend te blijven.

05

Wakker worden

Op de uitslaapkamer komt u langzaam bij. De eerste 30 tot 60 minuten kunt u verward of duizelig zijn. Dat verdwijnt geleidelijk.

06

De rest van de dag

Sedatie werkt langer door dan u denkt. Reactievermogen, oordeel en concentratie zijn de eerste 24 uur verminderd.

Risico\'s en bijwerkingen

Sedatie is veilig, maar geen medische ingreep is helemaal risicoloos. De meest voorkomende effecten:

  • Slaperigheid en duizeligheid de eerste uren na ontwaken
  • Misselijkheid in 5 tot 10 procent van de gevallen
  • Lage bloeddruk tijdens de ingreep, meestal van voorbijgaande aard
  • Ademdepressie zeldzaam maar vereist continue monitoring
  • Allergische reactie zeer zeldzaam, vooral op propofol

Bij alle sedatievormen is een gespecialiseerde verpleegkundige aanwezig die continu uw vitale functies bewaakt. Mocht er iets gebeuren, dan is reageren snel mogelijk.

Speciale situaties

  • OSAS (slaapapneu): Meld dit vooraf. Sedatie kan tijdens slaap de ademhaling extra onderdrukken. Soms diepere monitoring nodig.
  • Zwaar overgewicht: Doseringen worden aangepast. Bij ernstig BMI komt soms een anesthesist erbij.
  • Hartfalen of longziekten: Bespreek vooraf, mogelijk wordt gekozen voor anesthesie-ondersteunde sedatie.
  • Eerdere slechte ervaring met sedatie: Vertel het de arts. Een ander middel of dosis kan een verschil maken.

Veelgestelde vragen

Voel ik de ingreep onder sedatie?
Bij propofol-sedatie meestal helemaal niet. U slaapt en herinnert zich er niets van. Bij lichtere sedatie kunt u zich wel iets herinneren, maar zonder pijn of stress. Het overgrote deel van de mensen ervaart de ingreep niet als naar.
Wie bewaakt mij tijdens de sedatie?
Een speciaal opgeleide endoscopie-verpleegkundige of, bij diepere sedatie, een sedatiepractioner. Bij volledige narcose een anesthesist met assistent. Hartslag, ademhaling, zuurstofgehalte en bloeddruk worden continu gemeten.
Wat als ik allergisch ben voor sedatiemiddelen?
Dat overlegt u vooraf met uw arts. Allergieën voor midazolam, fentanyl of propofol zijn zeldzaam, maar wel belangrijk om te melden. Vaak is een alternatief beschikbaar.
Krijg ik bijwerkingen van de sedatie?
Sommige mensen voelen zich misselijk of duizelig na ontwaken. Hoofdpijn, dorst en moeheid komen ook voor. Meestal verdwijnen deze binnen enkele uren tot een dag. Bij ernstige of aanhoudende bijwerkingen contact opnemen.
Werkt sedatie hetzelfde voor iedereen?
Nee. Mensen reageren verschillend op sedatie. Leeftijd, gewicht, andere medicatie en lichaamsbouw spelen mee. Bij oudere mensen werkt de medicatie vaak langer door, daarom wordt de dosis aangepast.
Mag ik kiezen voor narcose in plaats van sedatie?
Volledige narcose voor ERCP is een uitzondering en wordt alleen gekozen bij specifieke medische redenen. Diepe sedatie is voor de meeste mensen veiliger en sneller. Bij angst voor sedatie kan een gesprek met de anesthesist vooraf helpen.

Verder lezen

Voorbereiding op ERCP

Wat u vooraf regelt en doet.

Hoe verloopt een ERCP

De acht stappen tijdens de ingreep.

Na de ERCP

Wat u kunt verwachten in de uren erna.
✓
Medisch gecontroleerd

Inhoud opgesteld met input van een MDL-arts

Deze pagina is inhoudelijk gecontroleerd. De informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies.