Hoe vaak komen complicaties voor
In totaal heeft ongeveer 5 tot 15 procent van de mensen na een ERCP een vorm van complicatie. De meeste zijn mild en goed te behandelen. Ernstige complicaties die opname of operatie vragen komen voor bij ongeveer 1 op de 100 ERCP's. Sterfte door ERCP is zeer zeldzaam, ongeveer 0,1 tot 0,5 procent.
Risico's zijn niet voor iedereen gelijk. Mensen met een ingewikkeld anatomisch beeld, eerdere operaties of bepaalde ziektebeelden hebben iets meer kans op complicaties. Uw arts bespreekt vóór de ingreep waar u op moet letten en wat de risico's voor u specifiek zijn.
De zes meest voorkomende complicaties
Hieronder staan de zes vaakst voorkomende complicaties, in afnemende volgorde van hoe vaak ze optreden.
Pancreatitis na ERCP
3 tot 5%Een ontsteking van de alvleesklier. De meest voorkomende complicatie. Treedt meestal op binnen 6 tot 24 uur na de ingreep.
Buikpijn die uitstraalt naar de rug, misselijkheid, braken. De pijn is meestal heftig en houdt aan.
Ziekenhuisopname met pijnbestrijding, infuus en rust. De meeste gevallen herstellen binnen een paar dagen tot een week.
Sommige patiënten krijgen vooraf een medicament (rectale NSAID) om het risico te verlagen. Risico is hoger bij vrouwen, jonge patiënten en bij moeilijke cannulatie.
Bloeding
1 tot 2%Een bloeding op de plek waar de arts behandelde, vooral na een papillotomie (sneetje in het poortje van de galweg).
Bloed in braaksel, zwarte ontlasting, of plotselinge zwakte en bleekheid. Soms pas uren of dagen later.
Meestal stopt een kleine bloeding vanzelf. Bij grotere bloedingen volgt een tweede ERCP om de bloeding te dichten, of soms een katheter-ingreep via de bloedvaten.
Vooraf bloedverdunners (in overleg met arts) tijdelijk stoppen. Voorzichtige techniek tijdens papillotomie.
Infectie of cholangitis
1 tot 3%Ontsteking van de galweg, meestal als de afvloed van gal niet helemaal hersteld is. Komt vaker voor bij verstopte stents.
Koorts, koude rillingen, gele huid of ogen, pijn rechts onder de ribben.
Antibiotica via een infuus, soms een tweede ERCP om de afvloed te herstellen. De meeste mensen reageren goed op antibiotica.
Antibiotica vooraf bij mensen met hoog risico. Goede afvoer van gal als hoofddoel van de ingreep.
Perforatie
minder dan 1%Een gaatje in de darmwand, meestal door de endoscoop of door instrumenten. Zeldzaam, maar kan ernstig zijn.
Plotselinge hevige buikpijn, soms uitstralend naar schouder, vaak met koorts en zwakte. Treedt meestal op tijdens of vlak na de ingreep.
Soms is rust en antibiotica voldoende, soms is een operatie nodig om het gaatje te dichten. Snelle herkenning is belangrijk.
Voorzichtige techniek. Risico hoger bij abnormale anatomie of eerdere operaties in dat gebied.
Verstopte stent
15 tot 25% van de stents binnen 6 maandenEen geplaatste stent kan na verloop van tijd dichtslibben door slijm en bacteriën. Plastic stents vaker dan metalen.
Geleidelijk toenemende geelzucht, jeukende huid, donkere urine, soms koorts.
Een nieuwe ERCP om de stent te vervangen door een nieuwe. Routine-ingreep.
Geplande vervanging van plastic stents na 3 tot 6 maanden, voordat ze verstopt raken.
Verschoven stent
rond 5%Een stent kan verplaatsen of zelfs uitvallen via de ontlasting. Soms ongemerkt, soms met klachten.
Plotselinge terugkomst van de oorspronkelijke klachten (geelzucht, pijn). Soms ziet u de stent in de wc.
Een nieuwe ERCP om de stent opnieuw te plaatsen of te vervangen. Niet-spoed, maar binnen enkele dagen tot een week.
Stents zijn ontworpen met flapjes die verplaatsing tegengaan, maar niet alle migratie is te voorkomen.
Hoe risico's worden verlaagd
Verschillende maatregelen helpen het risico op complicaties zo klein mogelijk te houden:
- Voorbereiding: goede afstemming over bloedverdunners en nuchter zijn voorkomt onnodig bloedingsrisico
- Antibiotica vooraf: bij mensen met hoog risico op infectie
- Rectale NSAID: verlaagt het risico op pancreatitis bij hoog-risicogroepen
- Ervaring van het centrum: ziekenhuizen die veel ERCP's doen, hebben meestal lagere complicatiecijfers
- Goede techniek: minimale cannulatie-pogingen, voorzichtig contrast inspuiten
Niet alle risico's zijn te voorkomen. Maar de meeste zijn beheersbaar als ze op tijd herkend worden. Daarom is alert zijn op klachten in de eerste week belangrijk.
Veelgestelde vragen
Wat is mijn persoonlijke risico op pancreatitis?
Hoe weet ik dat ik pancreatitis heb na de ERCP?
Werkt het pijnstillen-medicament dat ik vooraf kreeg?
Kan een complicatie pas dagen later optreden?
Hoe vaak gaat het mis bij ERCP?
Wegen de risico's op tegen het nut?
Bij ernstige klachten direct bellen, ook 's nachts.
Pancreatitis, bloeding of infectie reageren beter op vroege behandeling. Bij twijfel altijd contact opnemen.
Medisch gecontroleerd
Inhoud opgesteld met input van een MDL-arts
Deze pagina is inhoudelijk gecontroleerd. De informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies van uw eigen arts of ziekenhuis.