Wat is een ERCP?

Wat de letters betekenen

ERCP staat voor Endoscopische Retrograde Cholangio-Pancreaticografie. Een mond vol, maar elk woord beschrijft een deel van wat er gebeurt:

• Endoscopisch betekent dat de arts werkt met een endoscoop, een dunne flexibele slang met een camera erin.
• Retrograde betekent "tegen de stroom in". De arts brengt contrastvloeistof in de galwegen en alvleesklier in de richting tegengesteld aan hoe gal en pancreassap normaal stromen.
• Cholangio verwijst naar de galwegen.
• Pancreatico verwijst naar de alvleeskliergang.
• Grafie betekent dat er beelden worden gemaakt, in dit geval röntgenfoto's.

In de praktijk noemen artsen het altijd "ERCP". De volledige naam gebruikt vrijwel niemand.

Wat er anatomisch gebeurt

Uw lever maakt gal. Gal helpt bij de vertering van vetten en wordt opgeslagen in de galblaas. Vanuit de galblaas en de lever loopt een buisstelsel, de galwegen, naar de twaalfvingerige darm. Daar voegt ook de alvleesklier zijn pancreassap toe via een eigen gangetje. De plek waar gal en pancreassap samen de darm in komen heet de papil van Vater. Een klein poortje, maar wel cruciaal.

Bij een ERCP brengt de arts via uw mond een endoscoop tot precies dat poortje. Vanaf daar kan hij of zij de galwegen en de alvleeskliergang onderzoeken en, als nodig, behandelen.

Onderzoek én behandeling in één sessie

Wat ERCP bijzonder maakt, is dat de arts in dezelfde sessie kan kijken én behandelen. De meest voorkomende ingrepen tijdens een ERCP zijn:

• Een galsteen uit de galweg verwijderen, met een mandje of ballonnetje.
• Een papillotomie, waarbij de arts het poortje van de galweg iets ruimer maakt.
• Een stent plaatsen, een dun buisje dat een vernauwde galweg openhoudt.
• Een vernauwing in de galweg voorzichtig oprekken met een ballonnetje.

Welke behandeling u krijgt, hangt af van wat de arts ziet. Vooraf wordt vaak een scan gemaakt (bijvoorbeeld een MRCP) zodat het beeld al duidelijk is voor de ingreep begint.

Hoe ERCP zich verhoudt tot andere onderzoeken

Verschillende endoscopische onderzoeken kijken naar verschillende delen van uw spijsverteringsstelsel:

• Gastroscopie kijkt naar uw slokdarm, maag en het begin van de twaalfvingerige darm. Snel onderzoek, vaak zonder of met licht roesje.
• Coloscopie kijkt naar uw dikke darm vanaf het einde. Een ander pad, een ander orgaan.
• ERCP kijkt en behandelt op de plek waar de galwegen en alvleeskliergang samenkomen. Specifieker, en vaak met behandeling.
• MRCP is geen endoscopisch onderzoek maar een MRI-scan die alleen beelden maakt van galwegen en pancreasgang. Geen behandeling mogelijk.

Vaak combineert uw arts twee onderzoeken: eerst MRCP voor diagnose, daarna ERCP als behandelen nodig is.

Hoe veilig is een ERCP?

ERCP wordt al sinds de jaren 1970 uitgevoerd en is een routine-ingreep in maag-darm-leverafdelingen. De meeste mensen herstellen zonder problemen. Toch is het een ingreep, en dus zijn er risico's. De meest voorkomende complicatie is pancreatitis, een ontsteking van de alvleesklier die optreedt bij ongeveer 3 tot 5 procent van de ERCP's. Andere zeldzamere complicaties zijn bloeding, infectie en in heel zeldzame gevallen een gaatje in de darmwand.

Uw arts bespreekt vóór de ingreep welke risico's voor u specifiek belangrijk zijn. Bij twijfel altijd vragen stellen. Op de pagina complicaties van ERCP leest u meer.

Veelgestelde vragen