Voorbereiding op een ERCP
Wat u een week vooraf regelt, tot wanneer u mag eten en drinken, en wat u meeneemt. De brief van uw ziekenhuis gaat altijd voor; hier leest u waarom die brief soms anders is dan die van een ander.
Uw ERCP-dag
Vul de datum en tijd uit uw brief in. Met één knop staan de tijden in uw agenda.
Nuchter: waarom de regels verschillen
Nuchter zijn voorkomt dat er tijdens de sedatie maaginhoud in uw longen komt. Elk ziekenhuis vertaalt dat in een eigen regel. Acht Nederlandse folders naast elkaar:
| Regel | Waar |
|---|---|
| 6 uur vooraf niet meer eten | Erasmus MC, UMCG, Groene Hart, Bravis |
| Vanaf middernacht niet meer eten | LUMC, Albert Schweitzer, Antonius (bij een ochtendafspraak) |
| Helder drinken tot 2 uur vooraf | De meeste ziekenhuizen. Bravis: maximaal 400 ml |
| Vanaf middernacht ook niet drinken | Albert Schweitzer |
Helder drinken is bijvoorbeeld water of heldere appelsap. Melk telt niet als helder.
De landelijke richtlijn voor sedatie uit 2024 is ruimer dan de meeste folders: voor veel mensen vast voedsel tot 4 uur vooraf en één glas helder drinken tot een half uur à een uur voor de ingreep. Bij ernstige ziekte, een BMI van 40 of hoger of een afsluiting in maag of darm gelden 6 en 2 uur. Folders zijn nog niet allemaal aangepast.
Volg altijd de tijden in uw eigen brief. Uw ziekenhuis kent uw situatie.
Bloedverdunners: stop nooit zelf
Maakt de arts een sneetje in de papil, dan is de kans op een bloeding hoger. De Europese richtlijn (BSG en ESGE, 2021) noemt een ERCP met zo'n sneetje daarom een ingreep met een hoog bloedingsrisico. Een stent plaatsen zonder sneetje heeft een laag risico. Omdat de arts vooraf niet altijd weet wat er nodig is, kiezen ziekenhuizen verschillend.
Wat de richtlijn adviseert bij een ingreep met hoog risico, als uw risico op trombose laag is:
| Middel | Advies in de richtlijn |
|---|---|
| Acetylsalicylzuur (aspirine, Ascal) | Doorgebruiken |
| Clopidogrel, prasugrel, ticagrelor | 7 dagen vooraf stoppen |
| DOAC (apixaban, rivaroxaban, edoxaban, dabigatran) | Laatste dosis 3 dagen vooraf. Dabigatran bij verminderde nierfunctie: 5 dagen |
| Acenocoumarol, fenprocoumon | Schema via de trombosedienst; soms meten ze de INR op de dag zelf |
Daarna start u meestal binnen 2 à 3 dagen weer. Een bloeding kan ook pas 1 tot 2 weken na de ingreep komen; zwarte ontlasting is dan het teken.
Uw arts beslist, want die weegt het risico op bloeden af tegen het risico op een stolsel. Kreeg u uiterlijk een week vooraf geen instructie? Bel het ziekenhuis.
Diabetes en andere medicijnen
Met diabetes past u uw medicijnen aan, omdat u nuchter bent. Ziekenhuizen geven daar een schema voor. Een voorbeeld uit een folder: een SGLT2-remmer de dag ervoor en op de dag zelf niet innemen, en de helft van uw insuline.
Gebruikt u een GLP-1-middel (zoals semaglutide)? Meld dat. Deze middelen vertragen het legen van de maag; sommige ziekenhuizen vragen u dan vanaf middernacht nuchter te zijn.
Meld ook vooraf als u allergisch bent voor contrastmiddel of jodium, en als u zwanger bent of kunt zijn.
Wat u regelt en meeneemt
- Iemand die u brengt en ophaalt. Na de sedatie mag u niet zelf rijden. In het Erasmus MC krijgt u zonder volwassen begeleider geen sedatie.
- Bij voorkeur iemand die de eerste nacht bij u is.
- Uw medicijnlijst.
- Nachtspullen: soms blijft u een nacht.
- Een bh zonder metalen beugel, vanwege de röntgenfoto's.
Op de dag zelf
U krijgt een infuus voor de sedatie. Bijna iedereen krijgt vlak voor de ERCP een zetpil met een ontstekingsremmer (diclofenac of indometacine): die verkleint de kans op een alvleesklierontsteking. Soms krijgt u een keelspray. Een bijtring tussen uw tanden beschermt de slang.
U ligt op uw buik of op uw linkerzij. Een monitor houdt uw bloeddruk, hartslag en zuurstof in de gaten. Voor een sneetje in de papil plakt een verpleegkundige een geleideplaat op uw bovenbeen.
Vragen over de voorbereiding
Hoe lang moet ik nuchter zijn voor een ERCP?
Dat staat in de brief van uw ziekenhuis, en ziekenhuizen verschillen. De meeste zeggen: 6 uur vooraf niet meer eten en tot 2 uur vooraf helder drinken. Andere zeggen bij een ochtendafspraak: vanaf middernacht niets meer eten.
Moet ik stoppen met mijn bloedverdunner?
Stop nooit zelf. Of en wanneer u stopt, hangt af van het middel, waarom u het gebruikt en wat de arts tijdens de ERCP verwacht te doen. Het ziekenhuis of de trombosedienst geeft u een schema. Hoorde u niets, bel dan uiterlijk een week vooraf.
Mag ik koffie drinken voor een ERCP?
Dat verschilt per ziekenhuis. Het Groene Hart Ziekenhuis zegt bijvoorbeeld: geen koffie en geen melk, wel appelsap. Staat het niet in uw brief, vraag het dan na.