In het kort
- Bij een afsluiting van de galweg door kanker lijkt drainage via een endo-echo op de lange termijn even goed te werken als een ERCP, met minder alvleesklierontsteking. Het kan alleen als de galweg breed genoeg is en vraagt een ervaren arts.
- Gaat het draadje tijdens de ERCP per ongeluk in de afvoerbuis van de alvleesklier, dan helpt een tijdelijk stentje: in FLUYT-2 daalde de kans op ontsteking van 19,8 naar 13,1 procent. Bij elke 14 patiënten met zo'n stentje wordt één ontsteking voorkomen.
- Dat stentje is tijdelijk. Het valt vaak binnen een week vanzelf uit; anders wordt het met een korte maagscopie verwijderd.
- In de COBRA-studie was één dag antibiotica na een geslaagde ERCP bij galwegontsteking even goed als 4 tot 7 dagen, ook bij patiënten met bacteriën in het bloed.
- Een korte kuur geldt niet bij bepaalde bacteriën of schimmels, als de gal niet goed afvloeit, of bij een vernauwing hoog in de lever of PSC.
Waar het over gaat
Overdevest is arts-onderzoeker naar goedaardige galwegziekten, vooral infecties. Ze presenteerde haar eigen studie binnen vier weken op drie congressen. Het eerste onderwerp is een afsluiting van de onderste galweg door kanker. Die kan worden opgeheven met een ERCP, of met een endo-echo (een echo via een scoop): de arts prikt dan vanuit de twaalfvingerige darm de verwijde galweg aan en zet er een stent tussen. Een samenvoeging van twee trials (DRA-MBO en ELEMENT) liet na meer dan een jaar een vergelijkbare overleving zien, en een verstopte stent kwam even vaak voor (9,4 tegen 11,3 procent). Een Italiaanse trial met 220 patiënten vond na de endo-echo minder alvleesklierontsteking: 1,8 tegen 7,3 procent na ERCP. Dat kan alleen bij een galweg die breed genoeg is, en dat was in een andere studie bij minder dan de helft zo.
Dan de alvleesklierontsteking na een ERCP. De Nederlandse FLUYT-studie liet zien dat extra infuusvocht naast een ontstekingsremmende zetpil niet hielp. Wel viel op dat patiënten bij wie het draadje per ongeluk in de afvoerbuis van de alvleesklier was gegaan, vaak een ontsteking kregen: 19,8 procent. In de vervolgstudie FLUYT-2 kreeg die groep een klein stentje in die buis. De ontsteking daalde naar 13,1 procent en verliep volgens Overdevest milder. Na ongeveer een week volgt een röntgenfoto van de buik; bij zo'n 50 tot 60 procent is het stentje dan vanzelf uitgevallen, anders haalt de arts het weg met een korte maagscopie.
Ik ben er zeker van overtuigd dat we niet in alle vijftig ziekenhuizen in Nederland dit moeten gaan doen.
Het grootste deel gaat over haar eigen COBRA-studie in 31 Nederlandse ziekenhuizen. Bij een galwegontsteking (cholangitis) schrijft de internationale Tokyo-richtlijn uit 2018 4 tot 7 dagen antibiotica voor na de ERCP. Overdevest vergeleek dat bij 416 patiënten met één dag antibiotica na de ERCP. Ruim 35 procent had bacteriën in het bloed. Het aantal patiënten dat genas was in beide groepen bijna gelijk, met 1,5 procent verschil in het voordeel van de korte kuur. Uitzonderingen zijn bepaalde bacteriën zoals Staphylococcus aureus en Pseudomonas, schimmels, een galweg die niet goed vrij is gekomen, en problemen hoger in de lever of bij PSC.
Tot slot twee nieuwe technieken. Een Japanse arts gebruikte bij tien mensen een VR-bril met een zwevend 3D-model van de galwegen om de plek voor een stent te kiezen. Een Indiase arts herstelde een doorgesneden of vernauwde galweg met twee magneten: één via de huid, één via de ERCP. Dat lukte bij 24 van de 26 patiënten, gemiddeld na ongeveer drie weken.
En uit mijn hoofd valt zo'n 50, 60 procent valt de stent er gewoon vanzelf uit.
En op het moment dat je source control hebt, dan stroomt het gal eigenlijk weer door. En kan je eigenlijk al heel erg veilig stoppen met antibiotica.
Wat u hiermee kunt
- Is er tijdens uw ERCP een stentje in de afvoerbuis van de alvleesklier gezet? Vraag wanneer de controlefoto is en wie u belt als het stentje er niet vanzelf uit is gekomen.
- Krijgt u antibiotica voor een galwegontsteking, vraag dan na de ERCP hoe lang de kuur duurt en waarom. Stop nooit zelf: de korte kuur uit deze studie staat nog niet in de richtlijn.
- Hebt u een afsluiting van de galweg door kanker? Vraag of drainage via een endo-echo voor u een optie is, en of uw ziekenhuis daar ervaring mee heeft of u kan doorverwijzen.
Bron
Deze samenvatting schreef ercp.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor u bij de makers.
