In het kort
- Galwegletsel komt voor bij 0,04 tot 1,5 procent van de galblaasoperaties, maar ook na een klein letsel melden mensen jaren later nog een lagere kwaliteit van leven.
- Knapt u niet binnen 24 uur na een galblaasoperatie op, dan hoort uw arts aan een galwegletsel te denken.
- Een klein gallek lost de arts op door de druk in de galweg te verlagen met een stentje via de ERCP. Het stentje hoeft het lek niet af te dekken en het lukt bij ongeveer 95 procent.
- Bij een groter lek of een vernauwing plaatst de arts meerdere stents naast elkaar of een gecoverde metalen stent. Een vernauwing vraagt een traject van een half jaar tot een jaar met meerdere ERCP's.
- Een gecoverde metalen stent kan de uitgang van de alvleesklier afsluiten en zo een alvleesklierontsteking geven, zegt Busch.
- Is de galweg helemaal doorgesneden, dan helpt een ERCP niet en is een operatie nodig.
Waar het over gaat
In Nederland worden ongeveer 22.000 galblazen per jaar verwijderd. Bij 0,04 tot 1,5 procent raakt de galweg beschadigd. Het treft vaak jonge mensen, en ook na een klein letsel blijft hun kwaliteit van leven vaak lager. Voorkomen begint met goed zien welke buisjes de chirurg doorknipt; lukt dat niet, dan stoppen of een collega bellen. Artsen delen het letsel in van A tot D: een lekje uit het afvoerbuisje van de galblaas of een klein zijtakje (A), een lek in de grote galweg (B), een vernauwing (C) en een galweg die helemaal doorgesneden is (D).
Maar 20 procent van de letsels wordt tijdens de operatie gezien. Ook een klein lek kan u flink ziek maken, omdat gal in de buik ontstoken kan raken. Busch noemt een vuistregel: wie niet binnen 24 uur na de galblaasoperatie opknapt, moet argwaan wekken. Patiënten vinden het het ergst als artsen hun klachten wegwuiven.
De standaard adagium is als je een galblaasoperatie hebt en je knapt niet binnen 24 uur goed op, dan moet je al argwaan hebben dat er iets niet klopt.
Meteen opnieuw opereren zonder eerst te weten wat er kapot is, noemt Busch een kunstfout. Eerst komt een MRCP (MRI-scan van de galwegen); verwacht de arts een klein lek, dan kan hij ook met een ERCP beginnen. Bij type A wil de arts de druk in de galweg verlagen, zodat de gal naar de darm loopt in plaats van door het lek. Meestal plaatst de arts een klein stentje, dat niet eens tot voorbij het lek hoeft te reiken. Zo'n lek is vaak in zes weken dicht; dat lukt bij ongeveer 95 procent. Alleen een sneetje in de uitgang van de galweg (papillotomie) kan ook, maar dat is blijvend.
Bij type B plaatst de arts twee of meer stents naast elkaar, zodat de galweg wijd blijft en minder kans heeft om later te vernauwen; dat lukt bij meer dan 80 procent. Een vernauwing (type C) behandelen Nederlandse MDL-artsen met steeds meer of wijdere stents, of met een gecoverde metalen stent, een half jaar tot een jaar, met tussendoor wissels. Dat lukt bij ongeveer 75 procent, vooral in het eerste halfjaar. De meeste mensen verdragen dat goed; soms raakt een stent verstopt en geeft hij een galwegontsteking (cholangitis).
Daarna gaat het over de operatie bij type D, waarbij de galweg op een lis van de dunne darm wordt gezet, liefst door een ervaren HPB-chirurg. Bij 10 tot 12 procent vernauwt die verbinding later, soms pas na tien jaar. Late klachten zijn meestal aanvallen van pijn of hoge koorts, niet geel worden.
Je hoeft dus niet eens de stent zo hoog te brengen als het voorbij de lekkage. Het gaat alleen dat je de druk in de galweg verlaagt.
En je verdraagt die ERCP's goed. Ja, hoef je er helemaal niet veel problemen van te hebben. Die mensen lopen gewoon rond met die stents.
Wat u hiermee kunt
- Voelt u zich na een galblaasoperatie na een dag nog steeds ziek, of krijgt u koorts, meer buikpijn of een gele huid, bel dan het ziekenhuis waar u geopereerd bent.
- Krijgt u een stentje voor een gallek, vraag dan wanneer het eruit moet of gewisseld wordt, en controleer dat die afspraak er echt komt. Een plastic stent is tijdelijk.
- Wordt een vernauwing met stents behandeld, vraag dan hoeveel ERCP's u ongeveer kunt verwachten en wat de andere mogelijkheid is als het na een half jaar niet opschiet.
Bron
Deze samenvatting schreef ercp.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor u bij de makers.
