In het kort
- Galstenen zijn de meest voorkomende oorzaak van acute alvleesklierontsteking: een steen sluit de gezamenlijke uitgang naar de darm af.
- De meeste alvleesklierontstekingen zijn mild. De video noemt 80 procent mild en 20 procent ernstig.
- Zijn galstenen de oorzaak, dan kan een ERCP de stenen uit de galwegen halen. De galblaas moet daarna alsnog weg, anders kunnen nieuwe stenen een nieuwe ontsteking geven.
- Pijn boven in de buik die uitstraalt naar de rug, met misselijkheid en braken, is het typische beeld. Dat geldt ook voor een ontsteking na een ERCP.
- Stoppen met alcohol en roken verkleint de kans op een nieuwe ontsteking.
Waar het over gaat
De alvleesklier ligt deels achter de maag en de twaalfvingerige darm en heeft twee taken. Hij maakt verteringssappen, die via afvoergangetjes naar de darm gaan en daar pas actief worden, en hij regelt met insuline de bloedsuiker. Bij een acute ontsteking worden de sappen te vroeg actief, in de alvleesklier zelf. Ze beschadigen dan de klier en de omgeving.
Volgens de video is de ontsteking bij 80 procent mild, met vocht in en rond de alvleesklier. Bij 20 procent is ze ernstig: er sterft weefsel af, en daar kan een bacterie in komen. Meestal zijn galstenen de oorzaak. Een steen kan de afvoergang naar de darm afsluiten, waardoor de sappen buiten de darm actief worden. Andere oorzaken zijn veel alcohol, een ongeluk of zeldzamere dingen. De typische klacht is plotselinge, hevige pijn boven in de buik die naar rug, linkerzij en linkerschouder kan uitstralen, vaak met koorts, misselijkheid en braken.
In de meeste gevallen wordt een alvleesklierontsteking veroorzaakt door galstenen.
Een ernstige ontsteking kan zich uitbreiden naar andere organen, met orgaanfalen of bloedingen, en kan een opname op de intensive care en weken tot maanden behandeling vragen. Op langere termijn kan de alvleesklier minder sappen maken, met diarree en afvallen, of te weinig insuline, met diabetes. Bij 15 procent gaat een acute ontsteking over in een chronische.
De alvleesklier moet het meestal zelf doen, maar de behandeling helpt: pijnstilling, middelen tegen misselijkheid, vocht via een infuus en soms sondevoeding. Zijn galstenen de oorzaak, dan kan een ERCP nodig zijn om de stenen uit de galwegen te halen, en moet later de galblaas eruit. Bij geïnfecteerd dood weefsel volgen antibiotica en soms een drain. Zelf kunt u de kans op een nieuwe ontsteking verkleinen door gezond te eten, te stoppen met alcohol en te stoppen met roken. Houdt u na een lange ziekte psychische klachten, vraag dan hulp aan uw behandelaar.
Dan kan met behulp van een flexibele slang via de mond het verwijderen van galstenen uit de galwegen nodig zijn.
Ook zal dan later de galblaas door middel van een operatie verwijderd moeten worden.
Wat u hiermee kunt
- Krijgt u na een ERCP pijn boven in de buik die erger wordt, uitstraalt naar de rug of niet zakt met paracetamol, bel dan dezelfde dag het ziekenhuis.
- Had u een alvleesklierontsteking door galstenen, vraag dan wanneer de galblaasoperatie gepland wordt. Bij een milde ontsteking liefst nog in dezelfde opname.
- De Alvleeskliervereniging Nederland heeft lotgenotencontact en contactdagen voor mensen die een alvleesklierontsteking hebben gehad.
Bron
Deze samenvatting schreef ercp.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor u bij de makers.
